Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

Niedobór witamin w ciąży  

 Położna Urszula Cija 10 stycznia 2021

Witaminy są to związki organiczne bardzo potrzebne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Są także potrzebne do prawidłowego przebiegu procesów życiowych komórek i tkanek organizmu. Sam organizm nie jest w stanie ich tworzyć, dlatego musimy je dostarczyć z naszym pożywieniem. Zapotrzebowanie na witaminy nie jest wcale duże (wzrasta w ciąży), ale skutki niedoboru mogą być bardzo niebezpieczne dla organizmu, szczególnie w okresie większego zapotrzebowania - a takim jest okres ciąży. Suplementacja witaminowa powinna być indywidualnie dobrana dla każdej pacjentki, w zależności od nawyków żywieniowych i przynależności do grupy ryzyka. Dla kobiet prawidłowo się odżywiających mogą występować wybiórcze niedobory żywieniowe. Również pojawiające się w ciąży dolegliwości, takie jak: nudności, zawroty głowy, wymioty - mogą być przyczyną braku apetytu. Ciężarna je wtedy mniej. Dostarcza więc mniej tak bardzo potrzebnych witamin. Bardzo ważne jest więc wyłonienie kobiet należących do grup ryzyka, w których mogą występować niedobory żywieniowe. 

Grupy ryzyka braku witaminy:

  • Ciężarne bardzo młode lub z licznymi ciążami następującymi po sobie w krótkim czasie,
  • ciężarne o niskim statusie socjoekonomicznym,
  • ciężarne z przewlekłymi schorzeniami, które powodują ograniczenie wchłaniania,
  • ciężarne z niedoborem masy ciała i niedostateczną podażą substancji odżywczych,
  • ciężarne ze specyficznymi nawykami żywieniowymi (wegetarianki, weganki itp.).

Ciąża jest okresem zwiększonego zapotrzebowania na większość witamin. To, jaki rodzaj i ilość suplementów przyjmuje kobieta w ciąży, powinno być zawsze konsultowane z lekarzem. Pomimo że w wielu przypadkach suplementacja diety witaminami jest konieczna, to podstawowym ich źródłem powinny być pełnowartościowe posiłki. Dlatego tak ważna jest wiedza na temat naturalnych źródeł witamin pochodzących z pożywienia. 

Ciąża to bardzo ważny okres w życiu każdej kobiety. Zachodzą zmiany w organizmie kobiety w zakresie zapotrzebowania na składniki odżywcze, witaminy, jak i możliwości uzupełnienia niedoborów makroelementów oraz mikroelementów. Właściwe nawyki żywieniowe kobiety ciężarnej mają wpływ na przebieg ciąży, poród i połóg. Zmniejsza także ryzyko wystąpienia wad wrodzonych. Niedobory witaminowe mogą wpłynąć negatywnie na przebieg ciąży, doprowadzając do niewydolności łożyska, poronienia, porodu przedwczesnego oraz powstania wad rozwojowych płodu. Dlatego podstawa żywienia kobiety ciężarnej powinna być zbilansowana, różnorodna dieta, uzupełniona o suplementację poszczególnych witamin. 

Kwas foliowy w ciąży

Kwas foliowy należy do grupy witamin B. Podczas ciąży zapotrzebowanie na kwas foliowy wzrasta dwukrotnie. W przypadku braku kwasu foliowego w diecie, po czterech miesiącach zostają wyczerpane jego zapasy w organizmie. U kobiet w ciąży z niedoborem kwasu foliowego częściej występuje niedokrwistość megaloplastyczna, przedwczesne oddzielenie łożyska, poronienie, wewnątrzmaciczne obumarcie płodu, wcześniactwo, niska masa urodzeniowa oraz łożysko przodujące. Niedobór kwasu foliowego ma szczególne znaczenie w okresie poprzedzającym ciążę i w pierwszych jej tygodniach, sprzyja on powstawaniu wrodzonych wad cewy nerwowej płodu. Przyczynami niedoboru kwasu foliowego może być niewystarczająca podaż w pokarmach, zaburzone wchłanianie z przewodu pokarmowego, niedokrwistość hemolityczna, choroba nowotworowa oraz niedobór witaminy C i żelaza. Wszystkie kobiety w wieku rozrodczym - zwłaszcza przed planowaną ciążą, powinny przyjmować 0,4 mg kwasu foliowego dziennie. Kobiety, które urodziły dzieci z wadami cewy nerwowej (rozszczep kręgosłupa, bezmózgowie, przepukliny oponowe i oponowo-rdzeniowe), przed planowaną ciążą powinny przyjmować pod kontrolą lekarską kwas foliowy. 

Naturalne źródła kwasu foliowego to: warzywa liściaste, szczególnie zielonolistne (sałata, szpinak, kapusta, brokuły, szparagi, kalafiory, brukselka), pomidory, groch, fasola, soczewica, soja, buraki, orzechy, słonecznik, wątroba, żółtko, pszenica, pomarańcze, banany i awokado. Witamina ta jest bardzo wrażliwa na działanie promieni słonecznych i wysokiej temperatury. W trakcie długiego i nieodpowiedniego przechowywania produktów spożywczych zawarte w nich foliany ulegają utlenieniu do postaci gorzej przyswajalnych. Przy przygotowywaniu posiłków zalecane jest krótkotrwałe gotowanie, a w przypadku owoców i warzyw spożywanie ich w stanie surowym.  

 

Witamina A podczas ciąży

Witamina A jest niezbędna do zapewnienia prawidłowych podziałów komórek oraz prawidłowego wzrostu rozwijającego się płodu. Wpływa też na prawidłowy rozwój tkanki łącznej i chrzęstnej. Wpływa też na prawidłowe widzenie oraz prawidłowe funkcjonowanie naskórka. 

Skutki niedoboru witaminy A:

  • nadmierne rogowacenie i złuszczanie nabłonka,
  • niedowidzenie o zmroku,
  • szorstka sucha i pękająca skóra,
  • suche, łamliwe włosy,
  • podłużne bruzdowanie paznokci,
  • wrażliwe, krwawiące dziąsła,
  • zmniejszona odporność na zakażenia,
  • uczucie przemęczenia.

Niedobór witaminy A w ciąży powoduje zaburzenia wzrastania płodu, ciężkie wady cewy nerwowej, zgony wewnątrzmaciczne oraz wcześniactwo. 

Naturalne źródła witaminy A to: wątroba, mleko i produkty mleczne oraz tran. Karoten będący prowitaminą A występuje w warzywach i owocach zabarwionych na pomarańczowo (marchew, dynia, papryka, morele, brzoskwinie). Występuje też w warzywach zielonych: brokuły, kapusta włoska, szpinak, sałata, natka pietruszki. W przypadku niedoboru witaminy A organizm kobiety uruchamia zapasy witaminy A i transportuje ją do płodu. Witamina ta powinna być suplementowana w czasie ciąży z dużą ostrożnością. Przedawkowanie witaminy A w ciąży może powodować wodogłowie, małogłowie, wady twarzoczaszki oraz choroby układu krążenia. 

 Witamina E podczas ciąży

Witamina ta należy do grupy witamin antyoksydacyjnych, zapobiega utlenianiu się związków nienasyconych, a w szczególności wyższych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Witamina E zwiększa unaczynienie i utlenowanie w obrębie łożyska, a co za tym idzie również zarodka. Zapobiega niszczeniu komórek i tkanek. W ciąży stężenie tej witaminy jest największe w 37 tygodniu ciąży. Witamina E ma zastosowanie w leczeniu zaburzeń miesiączkowania w stanach kłopotów z płodnością, zmianach skórnych i przy wypadaniu włosów.  

Źródłem witaminy E są produkty pochodzenia roślinnego: oleje roślinne, ziarno zbóż, oliwki, orzechy, migdały, pestki dyni, słonecznika, sezamu, rośliny strączkowe, podroby i jajka. 

Witamina K podczas ciąży

Głównym źródłem tej witaminy jest jej synteza w organizmie przez florę bakteryjną przewodu pokarmowego. Występuje ona również w produktach spożywczych: szpinak, natka pietruszki, koperek, sałata, zielona herbata, fasola, masło i wątroba. Witamina K uszczelnia śródbłonki naczyń krwionośnych, zapobiegając krwawieniom i pękaniu naczynek krwionośnych. Zmniejsza nadmierne krwawienie miesiączkowe. Wykazuje też działanie  przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze oraz przeciwzapalne. Witamina K uczestniczy w tworzeniu tkanki kostnej. Bardzo rzadko mamy do czynienia z niedoborem witaminy K, ponieważ występuje w żywności. Na niedobory tej witaminy mogą być narażone dzieci matek chorych na padaczkę, które przyjmowały leki przeciwdrgawkowe, kobiety z zaburzonym wchłanianiem i problemami gastrycznymi. Niedobór witaminy K może być także skutkiem przyjmowania antybiotyków, które niszczą produkujące ją bakterie. Niedobór witaminy K może być także stosowaniem diety odchudzającej i zbyt rzadkim spożywaniem warzyw zielonych.  

Objawy niedoboru witaminy K:

  • krwotoki z nosa,
  • obfite miesiączki,
  • wydłużony czas krzepnięcia krwi,
  • częste schorzenia bakteryjne,
  • biegunki,
  • sińce po najlżejszych uderzeniach,
  • zaburzenia ze strony układu nerwowego,
  • nieprawidłowe formowanie tkanki kostnej.

Witamina C 

Witamina ta jest niezbędna w naszym organizmie. Pełni szereg funkcji biochemicznych: synteza kolagenu, hormonów, bierze udział we wchłanianiu żelaza, jest naturalnym antyoksydantem, co oznacza, że zapobiega powstawaniu komórek nowotworowych i spowalnia procesy starzenia.

Niedobór witaminy C:

  • mniejsza odporność,
  • bóle mięśni,
  • długie gojenie ran,
  • zaburzenie trawienia,
  • anemia,
  • brak apetytu.

Źródła witaminy C

  • Owoce: czarna porzeczka, truskawki, owoce cytrusowe, owoce dzikiej róży.
  • Warzywa: kapustne, papryka, ziemniaki.

Trzeba wiedzieć, że witamina C jest bardzo nietrwała. Może ją zniszczyć wysoka temperatura, tlen, promienie słoneczne, moczenie i gotowanie. Ważne jest więc prawidłowe przechowywanie owoców i warzyw oraz podawanie ich w stanie świeżym. 

Witamina B12 

Ta witamina bierze udział w metabolizmie węglowodanów, białek oraz tłuszczów, a także w syntezie krwinek czerwonych. Ma także olbrzymi wpływ na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i jego rozwój. Wpływa na wchłanianie i magazynowanie ora wykorzystywanie kwasu foliowego. Zapobiega anemii megaloblastycznej.  

Niedobór witaminy B12:

  • zaburzenia hematologiczne,
  • zaburzenia neurologiczne,
  • niedobór w ciąży zwiększa ryzyko chorób metabolicznych dziecka.

Źródła witaminy B12 

  • Mleko i jego przetwory, jaja, podroby, ryby.

Sposoby odżywiania się kobiet w ciąży jest bardzo ważny, ponieważ wpływa na zdrowie matki i jej dziecka. Prawidłowa urozmaicona dieta dostarcza wszelkich niezbędnych substancji odżywczych w tym jakże ważnym okresie życia kobiety. 

5 1 Głosować
Ranking Artykułów
Subskrypcja
Powiadomić o
guest
0 Komentarze
Wbudowane Informacje Zwrotne
Zobacz wszystkie komentarze
Polecane Artykuły
19 lutego 2021
Zielone kupki noworodka

Obecnie jest to najczęściej spotykany problem moich wizyt. Kupka o zielonym kolorze może czasem występować. Jeśli dziecko jest zadowolone, jest aktywne, je chętnie, nie ma […]

16 stycznia 2021
Kim jest osteopata?

Osteopata jest specjalistą zajmującym się manualnym leczeniem schorzeń. Po pomoc mogą zgłaszać się i dzieci i dorośli. Osteopatą jest magister fizjoterapii lub lekarz medycyny po […]

3 stycznia 2021
Baby blues - matczyny smutek poporodowy

Baby blues, pojawia się 2-5 dni po urodzeniu dziecka. Dotyczy około 80 procent kobiet. Jest to stan przejściowy, który trwa stosunkowo krótko. Można powiedzieć, że […]

16 grudnia 2020
Kryzys laktacyjny

Kryzys laktacyjny to taki moment w okresie karmienia piersią, kiedy nagle mleka jest jakby mniej. Dziecko jest nienajedzone i zostaje zaburzony cały rytm, który wcześniej […]

22 listopada 2020
Witamina D kluczem do zdrowia

Witamina D to jedno z najważniejszych naturalnych źródeł zdrowia. Badania wykazały, że coraz więcej ludzi na całym świecie dotkniętych jest niedoborem tej niezwykle cennej substancji. […]

1 listopada 2020
Badanie GBS

Jest to przesiewowy test mikrobiologiczny. Badanie to powinno być wykonane u wszystkich przyszłych mam pomiędzy 35 a 37 tygodniem ciąży. Wynik dodatni oznacza nosicielstwo paciorkowca […]

29 września 2020
Pielęgnacja rany po cięciu cesarskim 

Obecnie cięcie cesarskie wykonuje się w taki sposób, że po zagojeniu blizna jest prawie niewidoczna. Mimo to, rana po cięciu cesarskim wymaga odpowiedniej pielęgnacji. Pamiętajcie […]

30 sierpnia 2020
Pierwszy spacer maluszka 

Najczęściej zadawane pytanie rodziców dotyczy pierwszego spaceru. Odpowiedź zależy od pory roku, samopoczucia mamy i stanu zdrowia mamy i dziecka. Jeżeli mama i dziecko czują […]

11 lipca 2020
Masaż Shantala  

Indyjska uboga kobieta ze sparaliżowanymi nogami siedziała na ziemi i masowała swoje dziecko. Robiła to z miłością i prostotą. Mieszkała w Kalkucie, było to dawno […]